Soms zegt stilte meer dan duizend woorden. Zaterdagmiddag, vlak voor de eerste competitiewedstrijd van Sparta Nijkerk VR1, was het stil langs het veld. Geen stilte omdat er niets te zeggen viel. Integendeel. Het was een stilte vol herinneringen. Vol verdriet. Maar vooral vol dankbaarheid. Sparta Nijkerk stond stil bij het overlijden van Hans Stam. Zijn vrouw Annette was erbij. Zijn dochters Marit en Eva, schoonzonen Hessel en Mike en andere familieleden stonden tussen de mensen met wie Hans zoveel jaren van zijn leven had gedeeld. En ineens was voetbal even helemaal niet belangrijk.

Bestuurslid Maranke Pater sprak mooie woorden over een man die eigenlijk nauwelijks los te zien was van het meiden- en vrouwenvoetbal bij Sparta Nijkerk. ‘Sparta is mijn leven’, zei Hans vaak. Wie zijn verhaal hoort, begrijpt dat dit geen loze woorden waren. Het begon zeventien jaar geleden bij de E14. Dochter Eva was negen en zette samen met een groepje kinderen haar eerste stappen op het voetbalveld. De eerste wedstrijd? 21-0 verloren. Een uitslag waarbij je zou kunnen denken: waar zijn we aan begonnen? Hans niet. Opgeven paste niet bij hem. Dus ging hij door. Trainen, regelen, motiveren en vooral geloven dat het beter kon. Een paar maanden later kwamen de eerste overwinningen. En natuurlijk schreef Hans daar wedstrijdverslagen over. Vol enthousiasme stuurde hij die naar de Nijkerkse media.

Ik denk dat daarin veel van Hans zat. Als hij ergens in geloofde, dan moest iedereen het weten. In die tijd stond het meiden- en vrouwenvoetbal nog lang niet waar het tegenwoordig staat. Hans zag echter geen reden waarom meisjes bij Sparta minder kansen, minder aandacht of minder waardering zouden verdienen. Hij bleef duwen, trekken, organiseren en mensen enthousiast maken. En langzaam veranderde er iets. Het vrouwenvoetbal groeide. Kreeg aanzien. Kreeg een volwaardige plek binnen de vereniging. Niet alleen dankzij Hans natuurlijk. Zoiets doe je samen. Maar Hans was wel een van die mensen die de kar bleven trekken wanneer anderen misschien allang waren gestopt.

Hij stond ook aan de basis van de Leeuwinnencup. Wat begon als een idee groeide samen met vele vrijwilligers uit tot een toernooi waar ploegen uit heel Nederland en zelfs uit het buitenland naar Nijkerk kwamen. Vanaf 2015 raakte hij nauw betrokken bij Sparta Nijkerk VR1, waarin ook Eva jarenlang speelde. Als teammanager regelde hij, organiseerde hij, haalde speelsters naar Nijkerk en leefde hij mee met alles wat er rondom het elftal gebeurde. Zeven kampioenschappen maakte hij mee. Bekerwinst, een periodetitel en uiteindelijk promotie naar de Hoofdklasse. Mooie cijfers.

Maar vanmiddag realiseerde ik me opnieuw dat de belangrijkste erfenis van een mens nooit in cijfers is uit te drukken. Die zit in de mensen die je achterlaat. In speelsters die dankzij jou plezier kregen in voetbal. In vrijwilligers die samen met jou een toernooi opbouwden. In meisjes die ooit als kind begonnen en inmiddels volwassen vrouwen zijn. In verhalen die nog jarenlang in de kantine worden verteld. En bovenal in je gezin. Hans was iemand die keuzes durfde te maken. In 2021 gooide hij zijn leven om. Hij verruilde zijn bestaan als manager voor een eigen onderneming als meubelmaker: Living Wood. Met zijn handen iets maken, iets opbouwen. Misschien paste dat eigenlijk wel heel goed bij hem. Want bouwen deed Hans al veel langer. Aan teams. Aan vrouwenvoetbal. Aan Sparta.

Begin dit jaar kwam het bericht dat Hans ernstig ziek was. Zelfs toen bleef hij, zolang het ging, betrokken bij zijn club. Tot duidelijk werd dat beter worden er niet meer in zat. Op 2 augustus overleed Hans Stam. Slechts 58 jaar oud. Omringd door de mensen die hem het meest dierbaar waren. En dan sta je daar, enkele weken later, langs dat voetbalveld. De competitie gaat weer beginnen. De bal gaat weer rollen. Er wordt gewonnen en verloren, gejuicht en gebaald. Zoals ieder seizoen. Maar het is niet meer helemaal hetzelfde. Want degene die jarenlang langs die lijn stond, die alles tot in de puntjes wilde regelen, die fanatiek kon zijn en die zich met hart en ziel voor ‘zijn’ vrouwenvoetbal inzette, ontbreekt. En juist op zo’n middag voel je hoe groot iemands aanwezigheid is geweest. Misschien is dat wel het mooiste wat je als mens kunt achterlaten: dat mensen je missen omdat je ertoe deed. Hans zei: ‘Sparta is mijn leven.’ Vanmiddag voelde het even andersom. Een stukje van Hans leeft voort in Sparta.

Tekst en Foto’s: Aalt Guliker.