Na een vergadering van circa 3 uur heeft een meerderheid van de Nijkerkse gemeenteraad donderdagavond 24 oktober ingestemd met het uitwerken van de vier voorgestelde kleinschalige opvangplekken voor asielopvang in Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken. Dat ging overigens niet zonder slag of stoot. De fracties van het CDA, ChristenUnie/SGP, Pro21 en VVD stemden vóór en de Lokale Partij en Forum voor Democratie waren tegen. Peter Collignon van de Lokale Partij stelde dat de communicatie niet zorgvuldig is verlopen. ,,Stel, je woont op Middelaarseweg in Hoevelaken of bij het Koolhaaspark en grenzend aan je huis wordt een asielopvang gerealiseerd. Voordat je de envelop met het dikke pakket met informatie hebt gelezen, staat de pers al voor de deur.”  Vervolgens duurde het volgens hem vijf dagen voordat het pas mogelijk was om ambtelijk om tafel te gaan en te discussieren over een onderwerp waar je eigenlijk een  ‘spoedcursus asielbeleid’ voor moet volgen. ,,Is dit de definitie van een zorgvuldige communicatie?” Volgens Collignon dienden voor Hoevelaken en Nijkerkerveen andere locaties te worden gevonden. Het was ook de Lokale Partij die een termijn van maximaal vijf jaar voor de asielopvang voldoende vond waarbij het college van B&W in het vierde jaar het beleid diende terug te koppelen. Een amendement van die strekking haalde het echter niet. Alle partijen vroegen extra aandacht voor de veiligheid van de mensen in de kernen. Ook willen alle partijen dat de direct omwonenden inspraak krijgen bij het maken van de plannen. Betekent dit dat de opvang er definitief komt? Nee, dat nog niet. Het betekent dat de gemeenteraad akkoord is met het uitwerken van de plannen voor de gekozen plek in Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken. Pas als die plannen akkoord zijn voor iedereen, gaat het écht door.

CDA

Matthias Blankesteijn (CDA) herhaalde nog maar eens: ,,We leveren een bijdrage, Spreidingswet of niet.” Dat is geheel conform hetgeen het besluit dat een meerderheid van de gemeenteraad in mei jongstleden heeft besloten. Blankesteijn erkende dat de opvang van vluchtelingen veel los maakt en dat ze de grip op migratie wensen. Maar het gaat thans om de ontlasting van de huidige vluchtelingenopvang, dat op sommige locaties overstroomt. ,,We hebben veel vragen gekregen over waarom Nijkerk een bijdrage zou moeten leveren aan de opvang van asielzoekers. De spreidingswet wordt toch ingetrokken, en de instroom moet toch beperkt worden? De realiteit is dat er al veel vluchtelingen in Nederland zijn. Bestaande locaties lopen nog steeds over, zodat er mensen buiten moeten slapen. Dat vinden wij een fatsoenlijk land onwaardig.” Evenwel heeft solidariteit volgens het CDA ook een keerzijde en uiteraard moet men ook zijn begaan met de huidige inwoners. Dat betekent dat iedere kern zijn bijdrage levert maar dat de asielopvang onder voorwaarden gebeurt.  Er is volgens Blankesteijn immers veel gezegd over de geschiktheid van de locaties en het is ook logisch dat het zorgen oproept als een locatie bij je woning is gepland. Maar zijn er betere alternatieven? Ook deze hebben nadelen en bieden geen garanties voor omwonenden. Verder waren kanttekeningen gezet bij de aantallen in Nijkerkerveen, maar als Nijkerkerveen er minder zou krijgen, dan zou de opvang in de andere kernen moeten toenemen.  En dat zou ook niet de juiste aanpak zijn.

ChristenUnie/SGP

Jaco van Putten van Christenunie/SGP  stelde dat het besluit over de opvang van asielzoekers veel wijsheid en richting vroeg. Hij verwees naar bijbelboek Deuteronomium: Wanneer u de oogst op uw akker hebt binnengehaald, en u bent een schoof op de akker vergeten, dan mag u niet teruggaan om die op te halen. Hij is voor de vreemdeling, de wees en de weduwe. Dan zal de HEERE , uw God, u zegenen in al het werk van uw handen.’ Zijn boodschap was: Laten we delen van wat ons is gegeven en laten we ons inzetten voor de hulpbehoevenden, ook asielzoekers. Hij onderstreepte dat het definitieve besluit nog moet worden genomen. Er kan vanaf nu worden gewerkt aan een plan van aanpak om tot een weloverwogen besluit te komen. Hij zei te opteren voor eerder meer kwaliteit dan snelheid. Hij zei te hopen dat alle betrokkenen, dus ook de omwonenden van een asiellocatie in het vervolgproces worden betrokken. Tot slot werd geageerd tegen de manier waarop politici en ambtenaren zijn bejegend, bedreigd en geïntimideerd. Hij riep op om hiermee te stoppen en met elkaar in gesprek te gaan. Iedere inwoner is volgens hem waardevol.

PRO21
Irene Moes (PRO21) begreep dat mensen zorgen, vragen en wensen hebben en dat sommige mensen zich niet gehoord voelden. Ze wilde hierop alsnog reageren. De meeste vrees die mensen volgens haar ervaren is de angst dat het niet meer veilig is. Ze kan zich niet voorstellen hoe dat is, want die ervaring heeft ze nog niet. Wel kon ze zich voorstellen was angst doet. Dat leidt tot weerstand. En de angst voor een onveilige leefomgeving hoor je regelmatig, met als voorbeelden in Ter Apel en Budel of de beelden van overlast die een kleine groep veiligelanders veroorzaakt. ,,Het eerlijke verhaal is dat niemand weet hoe het echt zal zijn met de opvang van asielzoekers in de gemeente Nijkerk, omdat we nog geen ervaring hebben.” Daarom wil ze graag leren van ervaringen bij andere gemeenten. Ze wees er ook op dat veel mensen alleen de negatieve verhalen kennen van via via, of de sociale media en dat zijn meestal geen positieve verhalen. Er zijn volgens haar ook veel asielzoekers die dankbaar zijn en die wat terug willen doen voor de samenleving. Voor wat betreft de verdeling van de asielzoekers acht ze de aantallen voor Hoevelaken en Nijkerkerveen als realistisch en mocht het toch niet lukken in die kernen, dan moet in dezelfde kern worden gezocht naar een alternatieve locatie.

FvD
Cathy van Manen van Forum voor Democratie sprak de hoop uit dat Nijkerk alsnog kiest voor het middel van een referendum om de ware draagvlak te meten. De Spreidingswet vormde daarbij tot dusver de bottleneck om geen peiling te organiseren, maar nu deze van tafel lijkt te gaan, zou ze alsnog willen pleiten voor een referendum. Van Manen gaf ook aan dat zij zich als een roepende in de woestijn voelde en voor een hele grote groep Nijkerkers spreekt die zich thans niet vertegenwoordigd voelen bij de andere politieke partijen.

VVD

Niels Staal herhaalde namens de VVD de woorden van een paar maanden geleden. ‘De VVD staat voor een vrije, veilige en verdraagzame samenleving.’ De opvang van asielzoekers is volgens hem een uitdaging. Hij noemde de reacties die het voorstel hebben opgeroepen ‘divers’. De felheid van de discussie noemde hij tekenend voor deze tijd, waarbij wereldbeelden botsen en mensen nauwelijks meer in staat zijn om naar elkaar te luisteren. ”Wat we vandaag ook besluiten, we kunnen het niet voor iedereen goed doen.” Het voorstel zal volgens hem dan ook goed moeten worden onderbouwd.  Niettemin is hij realistisch over het feit dat er een wettelijke verplichting ligt om 278 opvangplekken te bieden. Hij wees ook op actuele ontwikkelingen dat het kabinet voornemens is om de Spreidingswet in te trekken. De werkelijkheid is volgens hem weerbarstiger en Staal noemde het een akte in de zoveelste Haagse klucht. Hij wilde terugvallen op het eigen bestuurlijke en morele lokale kompas.  ,,Wij moeten als lokaal bestuur de koers bepalen.” Hij zei voorstander te zijn van het voorstel om te spreiden over kleinschalige locaties, dat draagt ertoe bij dat er minder impact is op de omgeving, zorgt voor een werkbare oplossing en er meer kansen zijn op een geslaagde integratie. Hij voegde eraan toe dat bewoners rondom de Euretco-locatie nu goed kunnen leven met dit voorstel. Het is volgens hem de mening van een groot deel van de bevolking die thans niet te horen is. Staal benoemde voorts de angst die leeft onder inwoners. Dat er net als in Ter Apel allemaal dieven en verkrachters komen, maar zijn eigen ervaring met de passantenhaven naast het oude stadhuis, waar al statushouders zijn gehuisvest, is dat er geen reden hoeft te zijn voor angst, mits alles goed is georganiseerd en alles naar tevredenheid verloopt.

De gemeenteraad heeft derhalve in meerderheid ingestemd met het besluit om de volgende kleinschalige opvangplekken voor asielzoekers verder uit te werken in een plan van aanpak:

• Nijkerk: Gebouw aan de Nijverheidsstraat 7 en het aangrenzende achterterrein van de Gildenstraat 4-6, (75 plekken).
• Nijkerk: Gebouw aan de Beurtschipper 3 (78 plekken).
• Hoevelaken: Terrein aan de Middelaarseweg in Hoevelaken (75 plekken), met een combinatie van woningen voor andere doelgroepen uit Hoevelaken, zoals jongeren of starters.
• Nijkerkerveen: Terrein in de hoek Amersfoortseweg-Koolhaaspark (50 plekken) met een combinatie van woningen voor andere doelgroepen uit Nijkerkerveen, zoals jongeren of
starters.
Hierbij wordt voor een plan van aanpak per locatie de volgende planning in acht genomen:
• Beurtschipper: plan van aanpak eind januari 2025, realisatie uiterlijk 1 juli 2025.
• Nijverheidsstraat: plan van aanpak eind januari 2025, realisatie in de loop van 2025, uiterlijk december 2025.
• Hoevelaken: plan van aanpak eind maart 2025, realisatie in de loop van 2025/2026, uiterlijk december 2026.
• Nijkerkerveen: plan van aanpak eind maart 2025, realisatie in de loop van 2025/2026, uiterlijk december 2026.

Foto’s Aalt Guliker