Professionalisering van Communicatie in Nijkerk
Op 21 september 2023 heeft de gemeenteraad van Nijkerk unaniem besloten om de communicatie op strategisch niveau te professionaliseren. Dit besluit leidt tot een extra investering van ongeveer een half miljoen euro. Omdat we niet willen wachten op de volledige implementatie, zullen we u de komende weken van relevante informatie voorzien. De kwestie rondom het AZC is complex, met veel betrokken partijen op zowel nationaal als lokaal niveau. Deze week richten we ons op onze analyse van het opvangproces.

Analyse van de Actiegroep Nijkerkerveen
De actiegroep heeft een deel van het werk van de gemeente overgenomen door een eigen analyse te maken. Deze analyse is op 14 juli 2024 gedeeld met de politieke partijen en bevat de volgende punten:

Prognose aantal asielzoekers/statushouders
Beschikbare woningen in Nijkerk
Veiligheid
Financiën
Zorg en onderwijs
Prognose aantal asielzoekers/statushouders

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) biedt op haar website een overzicht van het aantal opgevangen asielzoekers in de afgelopen jaren. Deze cijfers zijn gebruikt om een prognose te maken voor de impact op de gemeente Nijkerk in 2024 en daarna. Dit betreft onder meer de behoefte aan woningen, zorg, en veiligheid. Voor woningen hebben we de prognose verder uitgewerkt.

Prognose beschikbare woningen gemeente Nijkerk
Volgens het coalitieakkoord wil de gemeente Nijkerk tot 2032 jaarlijks 250 woningen bouwen, waarvan 35% betaalbare koop- of huurwoningen. De gemeente kampt echter met een tekort aan woningen voor statushouders, dat eind 2024 naar verwachting 100 woningen bedraagt.

De belangrijkste uitgangspunten zijn:

Jaarlijks 250 nieuwe woningen
35% van de woningen zijn goedkope koop- of huurwoningen
Eind 2024 is er een tekort van 100 woningen voor statushouders
80% van de asielzoekers wordt uiteindelijk statushouder
COA heeft de voorkeur om statushouders in de gemeente te huisvesten waar het asiel is aangevraagd.
Uit deze analyse blijkt dat er tot 2030 een tekort van 1200 woningen zal zijn om statushouders te huisvesten, waarbij we uitgaan van twee statushouders per woning. Aangezien het COA voornamelijk alleenstaande statushouders stuurt, zal dit tekort nog veel groter zijn. Dit betekent dat er voor de huidige inwoners van Nijkerk tot 2030 geen woningen beschikbaar zullen zijn.

Prognose veilige leefomgeving
De veiligheid in Nijkerk is een belangrijke zorg, vooral met de komst van een AZC. Volgens recente cijfers van het COA is het aantal incidenten in 2023 gestegen, waarbij 9% van de asielzoekers betrokken was bij een incident en 3% verdacht werd van een misdrijf. Deze cijfers zijn zorgwekkend en wijzen op een toename van de druk op de lokale leefbaarheid en veiligheid.

Beschikbare politie
De politiecapaciteit in de regio is al beperkt, wat extra uitdagingen creëert. Bovendien worden niet alle misdrijven gemeld of opgelost. Bijna de helft van de gemelde misdrijven leidt tot een verdachte, waardoor het daadwerkelijke aantal verdachten mogelijk veel hoger ligt dan de gerapporteerde 3%. Dit betekent dat er in Nijkerk rekening gehouden moet worden met incidenten waarbij vaak asielzoekers betrokken zijn.

Prognose financiële gevolgen
De lange termijn begroting van Nijkerk bevat al aanzienlijke financiële uitdagingen. De precieze financiële impact van een AZC is nog onduidelijk, maar enkele aspecten zijn al te benoemen:

Geen €2.000 per asielzoeker: De gemeente krijgt geen enkele vergoeding voor het opvangaantal dat binnen de Spreidingswet valt.
Geen bijdrage naast en na het AZC: De kosten voor de bouw en het onderhoud van het AZC worden aanvankelijk door het COA gedragen, maar de gemeente moet uiteindelijk de kosten voor leegstand en onderhoud opvangen.
Kosten binnen AZC: Personeelskosten worden door het COA vergoed, maar er is veel onzekerheid door de komst van een nieuw kabinet.

Prognose zorg en onderwijs
De zorgsector in Nederland kampt met grote tekorten, en ook in Nijkerk zijn er uitdagingen, zoals een tekort aan huisartsen en tandartsen. Het is moeilijk in te schatten welke extra belasting asielzoekers op de zorg en het onderwijs zullen leggen. Asielzoekers krijgen gratis medische zorg via het COA, maar het is onduidelijk of er voldoende medische specialisten beschikbaar zullen zijn. Ook de implementatie van de Regeling Eigen Bijdrage Asielzoekers (REBA) kan complexiteiten met zich meebrengen.

In ons volgende artikel zullen we dieper ingaan op de recente trends in de aantallen asielzoekers, de landen van herkomst en de verdeling over Europa.