Bron en Foto: Nijkerk Nu – Yvonne Krol
De organisatie van de Open Monumentendag in onze contreien is dit jaar in handen van Museum Nijkerk en de gemeente. Maar liefst vijftien monumenten in Nijkerk, Slichtenhorst en Hoevelaken zijn deze dag te bezichtigen. Het thema is ‘Nijkerk in Europa’. Door de eeuwen heen kreeg onze gemeente te maken met buitenlandse invloeden.
In het organiserende comité zit niet alleen conservator Saskia van den Berg, maar ook Nel Schoon, Joost van Elfrinkhof en adviseur Cultureel Erfgoed bij de gemeente André Jansen. “Voor het eerst kan het publiek de eerste verdieping en zolder van station Nijkerk bezichtigen”, meldt Saskia. “Normaliter zijn deze verdiepingen niet toegankelijk voor publiek omdat het wordt verhuurd aan communicatiebureau Perron 18. Daarnaast opent de voormalige Franse School op het adres Venestraat 37 éénmalig haar deuren.”
Museum Nijkerk is gevestigd aan de Venestraat 16. De geschiedenis van het pand gaat eeuwen terug. In 1436 was hier het Gasthuis gevestigd waar reizigers iets konden eten en overnachten. Er werden ook zieken en ouderen verzorgd. Tussen 1593 en 1786 zaten hier de Nederduitse (lagere) school en de Latijnse school voor voortgezet onderwijs. Het waren de enige scholen in Nijkerk. Onderwijs was in die tijd alleen toegankelijk voor jongens uit gegoede families en een enkel meisje. Na voltooiing van de studie konden deze jongeren hun opleiding vervolgen aan de toenmalige universiteit in Harderwijk. De Latijnse school had een beroemde leerling: Arend van Slichtenhorst. In 1654 schreef hij het Nederlandstalige boek ‘Geldersche Geschiedenissen’. Het was gebaseerd op een eerder verschenen Latijnstalig boek; Van Slichtenhorst voegde er nieuwe teksten aan toe. Het originele boek wordt onder optimale omstandigheden bewaard in het gemeentelijk archief. In ons museum ligt een herdruk waar bezoekers in kunnen bladeren.
Van 1765 tot 1814 had Nijkerk een glasfabriek Padang aan de Westkadijk. Daarvoor waren gespecialiseerde vaklui uit Duitsland nodig. Zij brachten het Lutherse gedachtengoed mee. Het pand werd in gebruik genomen door een Lutherse kerk. We hebben een lichtobject van kunstenaar Harm Visser waar scherven van Padang glas in zijn verwerkt.
Saskia: “We weten vrij zeker dat de zolder is gebruikt als pakhuis voor de opslag van tabak. Het overige gedeelte diende o.a. als woonhuis. Het pand raakte in de loop der jaren in verval en was dringend aan renovatie toe. De toenmalige eigenaar wilde het slopen, maar daar stak het gemeentebestuur gelukkig een stokje voor. De renovatieplannen lagen al klaar toen een pyromaan in 1977 het pand in de as legde. Alleen een stuk van de buitenmuur stond nog overeind. Het pand is volledig herbouwd en is nu dus in uitmuntende staat. Als je naar binnen loopt heb je niet het idee dat het nog maar 41 jaar oud is. Toch heeft het de status van rijksmonument. Oude balken sieren de plafonds en het geheel ademt de sfeer van vroeger. Het pand kwam in 2013 in bezit van Stichting Oud Nijkerk dankzij financiële steun van de provincie Gelderland, bedrijven, fondsen en sponsors. Sindsdien is het in gebruik als museum.”
In Hoevelaken is de Hervormde Kerk aan de Westerdorpsstraat te bezichtigen. Dit gemeentelijk monument is in 1865 herbouwd. De kerktoren kan worden beklommen en van 10.00 tot 14.00 uur is er orgelmuziek. Onder leiding van een gids wordt drie keer een historische wandeling in het Hoevelakense Bos gemaakt.
De deelnemende monumenten zijn op zaterdag 8 september gratis te bezichtigen van 10.00 tot 16.00 uur. Een programmablad ligt bij Boekhandel Roodbeen en bij alle deelnemers. Informatie is te vinden op www.museumnijkerk.nl/open-monumentendag-2018
Op de foto ziet u Joost van Elfrinkhof en Saskia van den Berg van Museum Nijkerk.