Voor het eerst sinds lange tijd kunnen Nijkerkers en andere belangstellenden het Nutsgebouw aan de Kleterstraat tijdens Open Monumentendag, op 14 september, van binnen bewonderen.

Maranke Pater

Wat vroeger een plek was waar feestjes werden gevierd en belangrijke bijeenkomsten werden gehouden, is het Nutsgebouw nu het kantoor voor het administratiekantoor VDB. Rien van Boeijen is al jaren geïnteresseerd in de historie van Nijkerk en is bestuurslid van de de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen, Departement Nijkerk. Het was deze organisatie die besloot om op 29 oktober 1858 aan de Kleterstraat een gebouw te betrekken waar activiteiten gehouden konden worden voor de hele bevolking van de stad. Van Boeijen: ,,In november 1813 zaten de Fransen nog in Nederland. Napoleon was nog niet vertrokken, maar zijn dagen als overheerser waren geteld. In hotel ‘de Roskam’ kwamen de Nijkerkse notabelen bijeen om een plaatselijke afdeling op te richten. Nederland was op dat moment leeggeplunderd en de bevolking was straatarm geworden.”

In april 1816 werd besloten om een openbare leesbibliotheek op te richten maar dit werd pas in december 1861 gerealiseerd. De zomer van 1861 was er een van grote tegenslag, waardoor de aardappeloogst mislukte. ,,Er werd door de Nutsleden een fonds in het leven geroepen om voor de Nijkerkers waarvan de aardappeloogst was mislukt geld in te zamelen.”  

In het gebouw heeft enkele jaren een Nutsspaarbank gezeten en een volkszangschool. ,,Door het Nut werden diverse culturele en liefdadige instellingen gesubsidieerd. Van herhalingsonderwijs, een gymnastiekschool tot een handelsavondschool, en zelfs een tekenschool voor jeugdige vaklieden.” In het gebouw heeft zelfs een tijdje een neutrale kleuterschool gezeten. ,,In de Tweede Wereldoorlog werd het een distributiekantoor waar de voedselbonnen werden uitgedeeld aan de Nijkerkers. Die werden bewaard in de kluis die nog steeds aanwezig is en die mensen tijdens de Open Monumentendag kunnen bekijken. Daarnaast was het Nutsgebouw een passantenhuis voor mensen uit de Randstad die op hongertocht waren en onderdak zochten.”

Lees de rest van het artikel in de krant of op Stadnijkerk.nl 
Foto Stichting Oud Nijkerk