De uitbreiding van het elektriciteitsnet in Nijkerk is noodzakelijk om toekomstige stroomproblemen te voorkomen. De eerste ervaringen met de plaatsing van nieuwe transformatorhuisjes laten zien dat een goede samenwerking tussen gemeente, netbeheerder, aannemers en bewoners veel kan opleveren. Tegelijkertijd blijkt dat het combineren van werkzaamheden in een woonwijk ingewikkeld is en dat de voorbereiding en onderlinge afstemming beter kunnen. Dat blijkt uit de procesevaluatie van de buurtaanpak van Liander en de gemeente Nijkerk, waarin de eerste projecten in de omgeving van de Bruins Slotlaan en Campenbuurt en in Rensselaer centraal staan.

Bewoners tevreden over communicatie
Een van de belangrijkste positieve conclusies uit de evaluatie is dat bewoners van de Campenbuurt over het algemeen tevreden waren over de informatievoorziening en het contact met de uitvoerders. De gemeente, Liander en de aannemers informeerden bewoners via brieven, bijeenkomsten, huisbezoeken en een digitale bouwapp. Vooral de regelmatige updates over de planning en concrete werkzaamheden werden gewaardeerd. Ook konden bewoners rechtstreeks contact opnemen met uitvoerders en vragen stellen wanneer zich problemen voordeden. De persoonlijke benadering bleek daarbij van grote waarde. Medewerkers hielpen bewoners waar mogelijk en hielden rekening met mensen die extra ondersteuning nodig hadden. Zo werd voor bewoners met een beperking gezorgd dat zij toegang tot hun auto konden behouden. De ervaringen onderstrepen dat communicatie niet alleen gaat om het versturen van informatie. Bewoners willen vooral weten wat er in hun straat gebeurt, wanneer dat gebeurt en wat de gevolgen zijn voor hun dagelijks leven.

Anderhalf jaar werkzaamheden vraagt om betere planning
Ondanks de positieve contacten was de uitvoering niet zonder problemen. In de Campenbuurt vonden werkzaamheden plaats aan het elektriciteitsnet, het riool en de bestrating. De verschillende werkzaamheden konden niet volledig gelijktijdig worden uitgevoerd, onder meer doordat de betrokken partijen verschillende planningen en doorlooptijden hadden. Voor bewoners was dat onderscheid niet altijd duidelijk. Zij zagen vooral dat hun wijk gedurende een lange periode openlag. De herinrichting liep uiteindelijk van begin 2024 tot maart 2026, terwijl de werkzaamheden aan kabels en transformatorhuisjes een deel van die periode besloegen. De gemeente heeft aangegeven deze werkwijze niet op dezelfde manier te willen herhalen. De evaluatie laat zien dat het vooraf combineren van werkzaamheden wenselijk is, maar dat daarvoor realistische planningen en duidelijke afspraken nodig zijn. Ook de locatie van bouwketen, geluidsoverlast en de bereikbaarheid van straten vroegen aandacht. Sommige bewoners ervoeren hinder van vroege werktijden en onveilige verkeerssituaties. Daarnaast kwamen na de herinrichting praktische knelpunten aan het licht, onder meer rond parkeren, stoepen en de opslag van afval bij de containeropstelplaats.

Samenwerking is sterk, coördinatie kan beter
De samenwerking tussen de gemeente Nijkerk en Liander wordt door beide partijen als positief beoordeeld. Er was bereidheid om mee te denken, problemen snel op te lossen en lessen direct toe te passen op volgende projecten. Ook de korte lijnen met de aannemers droegen bij aan een praktische aanpak. Toch bleek de afstemming tussen alle betrokken partijen niet altijd voldoende. Niet alle gemeentelijke afdelingen waren vanaf het begin even goed betrokken bij de locatiekeuze. Ook waren niet alle betrokken uitvoerders en instellingen tijdig op de hoogte van werkzaamheden. Daarnaast ontstonden situaties waarin verschillende partijen tegelijk aan dezelfde kruising werkten of de bereikbaarheid van de wijk onder druk kwam te staan. Volgens de evaluatie is daarom behoefte aan een centrale coördinator die gedurende het hele traject overzicht houdt, afspraken vastlegt en ervoor zorgt dat alle partijen op tijd worden geïnformeerd. Een ander belangrijk verbeterpunt is de afstemming met andere netbeheerders en partijen die in dezelfde wijk werkzaamheden uitvoeren. Alleen door de plannen gezamenlijk te bekijken, kan worden voorkomen dat straten meerdere keren worden opengebroken of dat werkzaamheden elkaar hinderen.

Uitbreiding van het stroomnet noodzakelijk
De vraag naar elektriciteit groeit door onder meer elektrische auto’s, warmtepompen en het gebruik van zonnepanelen. Het bestaande elektriciteitsnet kan die groei niet overal voldoende opvangen. Om de stroomvoorziening betrouwbaar te houden, moet het netwerk worden uitgebreid en verzwaard. In de gemeente Nijkerk zijn naar schatting ongeveer tweehonderd nieuwe middenspanningsruimten nodig. Deze transformatorhuisjes verdelen elektriciteit over woningen en bedrijven. Binnen het pilotgebied zijn zeven nieuwe stations geplaatst en zijn daarnaast bestaande stations gemoderniseerd. De werkzaamheden vormen een eerste stap in een omvangrijke operatie. De ervaringen uit de pilots moeten helpen om toekomstige projecten efficiënter en met minder overlast uit te voeren.

Duidelijke afspraken voor de toekomst
De ervaringen uit de pilots hebben inmiddels geleid tot aanvullende afspraken tussen de gemeente en Liander. Ook is een gemeentelijk afwegingskader vastgesteld voor de plaatsing van nieuwe transformatorhuisjes. Daarmee moet de locatiekeuze transparanter en zorgvuldiger worden, met aandacht voor zowel technische eisen als de ruimtelijke gevolgen voor bewoners. De evaluatie benadrukt daarnaast het belang van een goede voorbereiding in een bouwteam, waarin de betrokken partijen vooraf hun plannen en werkzaamheden op elkaar afstemmen. Ook moeten bewoners vroegtijdig worden betrokken, zodat hun zorgen en wensen nog kunnen worden meegenomen in het ontwerp en de begroting. De eerste buurtaanpak in Nijkerk laat zien dat uitbreiding van het elektriciteitsnet meer vraagt dan technische kennis en graafwerkzaamheden. Het succes hangt mede af van de manier waarop gemeente, netbeheerder, aannemers en bewoners samenwerken. De positieve ervaringen met communicatie, persoonlijke aandacht en het snel oplossen van problemen bieden een stevige basis voor volgende projecten. De langdurige overlast en knelpunten in de planning tonen echter aan dat verdere verbetering noodzakelijk is. De belangrijkste les is dat toekomstige werkzaamheden vanaf het begin integraal moeten worden gepland en centraal moeten worden gecoördineerd. Met duidelijke verantwoordelijkheden, tijdige bewonerscommunicatie en een zorgvuldige locatiekeuze kan de gemeente de noodzakelijke uitbreiding van het stroomnet beter combineren met de leefbaarheid in de wijken. De energietransitie vraagt om ingrijpende aanpassingen in de openbare ruimte. De uitdaging voor Nijkerk is om die aanpassingen niet alleen technisch goed uit te voeren, maar ook zo zorgvuldig mogelijk voor de inwoners die ermee te maken krijgen. Foto Kees van den Heuvel