Wat gebeurde er in april 1943 in een woning aan de Kruishaar in Nijkerk? Historisch onderzoeker Theo Miltenburg is op zoek naar informatie over een grootschalige inval bij het echtpaar Willem van den Essenburg en Cornelisje Zwart. De twee werden ervan verdacht onderduikers te verbergen. Hoewel bij de inval niemand werd aangetroffen, bestaat het vermoeden dat het echtpaar tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken was bij hulp aan onderduikers of het verzet.

De inval vond vermoedelijk op of kort voor 20 april 1943 plaats. Meer dan tien personen vielen de woning van Willem van den Essenburg (geboren op 12 maart 1897) en Cornelisje Zwart (geboren op 2 mei 1878) binnen. De actie duurde tot diep in de nacht. Pas om vier uur in de ochtend verlieten de betrokkenen het pand. Aanleiding voor de inval was de verdenking dat het echtpaar onderduikers in huis verborgen hield. Ondanks de omvangrijke zoekactie werd niemand aangetroffen.

Mogelijke hulp aan onderduikers

Willem en Cornelisje hadden aan de Kruishaar een kruidenierswinkel. Daarnaast was Willem werkzaam als landbouwer. Mogelijk speelden deze activiteiten een rol bij het ondersteunen van mensen die tijdens de Duitse bezetting moesten onderduiken. Of het echtpaar daadwerkelijk onderduikers in huis heeft gehad, is niet bekend. Ook is onduidelijk of zij betrokken waren bij het verzamelen van voedsel, het regelen van distributiebonnen of het vinden van veilige onderduikadressen. De grootschalige inval roept in ieder geval vragen op. Waarom werd juist deze woning doorzocht? Wie had de verdenking geuit en welke rol speelde het echtpaar mogelijk binnen het Nijkerkse verzet?

Oproep aan inwoners en nabestaanden

Theo Miltenburg hoopt dat inwoners van Nijkerk, familieleden of nabestaanden meer kunnen vertellen over deze gebeurtenis. Mogelijk zijn er nog familieverhalen, brieven, foto’s of andere documenten bewaard gebleven die duidelijkheid kunnen geven. Vooral informatie over mensen die door Willem van den Essenburg en Cornelisje Zwart mogelijk zijn geholpen, is welkom. Ook verhalen over hun kruidenierswinkel en contacten tijdens de oorlog kunnen waardevolle aanknopingspunten opleveren. Wie meer weet over het echtpaar, de inval in april 1943 of mogelijke hulp aan onderduikers, wordt gevraagd contact op te nemen met Theo Miltenburg via postbus@miltenburghorst.nl.