De kerkenraad van de vrije hervormde gemeente in Driedorp is een traject gestart om prof. dr. W.J. op ’t Hof los te maken van de gemeente. De aanleiding is het intrekken van het ontslag van de dominee door een rechterlijke uitspraak. En ondertussen spant de predikant en een aantal gezinnen ook een nieuw kort geding aan. Hoewel de rechter in juli nog oordeelde dat het ontslag van de predikant onrechtmatig was en hij binnen drie dagen weer moest worden toegelaten tot zijn ambt, blijft de verhouding tussen predikant en kerkenraad ernstig verstoord. Sindsdien vinden er op zondag vier diensten plaats: twee onder verantwoordelijkheid van de kerkenraad en twee onder leiding van Op ’t Hof. Voorstanders van de predikant zien dit als een schending van het vonnis, omdat hij zijn taak niet in volle omvang kan vervullen.
Juridische strijd laait verder op
Beide partijen bereiden zich intussen voor op nieuwe rechtszaken. Op ’t Hof en een groep van circa 25 gezinnen die hem steunen, spanden opnieuw een kort geding aan om de kerkenraad te dwingen zich te houden aan de eerdere uitspraak. De kerkenraad zelf procedeert over de opgelegde dwangsommen en heeft hoger beroep ingesteld tegen het vonnis van juli.
Advocaten verschillen sterk van mening over de weg die de kerkenraad nu is ingeslagen. Volgens de raadsman van Op ’t Hof kan losmaking alleen plaatsvinden binnen een kerkverband met een classis, terwijl Driedorp als vrije gemeente deze structuur niet kent. De kerkenraad stelt daarentegen dat zij op basis van haar statuut bevoegd is dit besluit te nemen en wil de ledenvergadering binnenkort betrekken bij de procedure.
Achtergrond van de breuk
De onenigheid gaat terug op kritiek binnen de kerkenraad over de prediking van Op ’t Hof, die volgens sommigen te veel maatschappelijk georiënteerd en te weinig bevindelijk zou zijn. Ook was er onvrede over catechisaties en een bijbelkring die buiten toezicht van de kerkenraad plaatsvond. Voorstanders van de predikant benadrukken juist dat hij trouw is aan Schrift en belijdenis, en spreken van een onzorgvuldig ontslag.
Kwetsbaarheid van vrije gemeenten
De situatie in Driedorp roept bredere vragen op over het functioneren van vrije gemeenten. Volgens theoloog dr. Wim Dekker maakt dit conflict duidelijk hoe kwetsbaar zelfstandige gemeenten zijn wanneer er geen kerkverband of externe visitatie is. “Als er geen heldere structuren zijn, raakt men gemakkelijk verstrikt in eigen gelijk. Dan vallen er harde woorden of worden besluiten genomen zonder transparant proces. Dat is geestelijk armoedig en ook een slecht getuigenis naar buiten toe”, aldus Dekker onlangs in de nieuwspodcast van Cvandaag.
Hij wijst erop dat het naar de rechter stappen door sommigen als onbijbels wordt gezien, maar dat de context van Paulus’ woorden in 1 Korinthe 6 niet zomaar te vergelijken is met de huidige situatie in Nederland. Toch erkent hij dat het getuigenis van christenen eronder lijdt wanneer kerken hun conflicten niet intern kunnen oplossen.