Op zaterdag 10 mei vond bij het Stoomgemaal Arkemheen in Nijkerk een bijzondere maaldag plaats. In het kader van de Nationale Molen- en Gemalendag én de viering van 80 jaar bevrijding kwamen bezoekers in groten getale af op een indrukwekkend programma waarin techniek, geschiedenis en herdenking samenkwamen.
De dag begon met een korte toelichting op het verhaal van Hans Lange, een Joodse onderduiker die samen met zijn echtgenote van 1942 tot 1945 ondergedoken zat in de molen naast het stoomgemaal. Het hoofdonderwerp van de dag was echter een andere, opmerkelijke gebeurtenis uit de laatste weken van de oorlog.
De oorspronkelijk in 1935 uit Duitsland gevluchte Jood Hans Lange speelde in april 1945 samen met machinist Coos van As een heldhaftige rol: zij wisten de aanwezige Duitse soldaten te misleiden en voorkwamen zo dat het stoomgemaal werd opgeblazen. Deze spannende en waargebeurde actie werd tweemaal op indrukwekkende wijze nagespeeld in een re-enactment, om 11.30 uur en 14.00 uur. Het publiek was zichtbaar geraakt door de realistische en respectvolle uitvoering van dit stukje lokale geschiedenis.
In het bezoekerscentrum – de Kolenloods – was bovendien een kleine expositie ingericht met documenten, foto’s en verhalen over de periode rond april/mei 1945, waarmee het historisch besef verder werd verdiept.
De combinatie van levende geschiedenis, technische cultuur en persoonlijke verhalen maakte deze dag tot een gedenkwaardige viering van 80 jaar vrijheid.
