Wie Nijkerk nadert, ziet de witte toren van de Grote Kerk boven de stad uitsteken “en wie wat dichter onder de toren komt, komt onder de indruk van dit machtige bouwwerk, ook wel eens de “Dom van de Veluwe” genoemd”, zoals het Veluws Dagblad ooit schreef. Ook op Open Monumentendag 2017 trokken de kerk en de toren de aandacht.
Al iets voor tienen stond de eerste organist voor de deur om van de mogelijkheid gebruik te maken het Van Deventer-orgel uit 1756 te bespelen. Hij moest direct bekennen dat hij geen echte organist was, maar een jazz-pianist die orgels toch ook wel fascinerend vindt. Het maakte vandaag allemaal niets uit en dat liet hij ook horen, want het lukte hem goed om allerlei melodieën te improviseren. Na hem volgden verschillende organisten, die fuga’s van Bach, Conquest of Paradise, liederen en Psalmen ten gehore brachten. Toen het ’s middags flink opklaarde werd het pas echt druk in de kerk. Bezoekers luisterden naar het orgelspel, zoals het gevoelig gespeelde Air van Bach en bekeken de kerk. Verder klonk Vader Jacob regelmatig, als kinderen het instrument uitprobeerden.
De mooiste toren van Nederland stond ’s middags, na die vele regen, weer te blinken in het zonlicht. Bezoekers die de klim naar boven waagden, kregen een schitterend schouwspel te zien van wolkenpartijen en buien aan de horizon. Gedurende de dag lieten verschillende beiaardiers het carillon klinken. Wim Ruitenbeek speelde, niet van echte bladmuziek, maar vanaf een tablet, de bekende melodie van de Piano Man. Het carillon bestaat uit 51 klokken, waarvan de grootste vijf halverwege de toren hangen en de overige 46 bovenin de open lantaarn. Toen het carillon gegoten werd in 1777, bestond het uit 37 klokken. Het is in de loop der jaren dus behoorlijk uitgebreid, waardoor het nu veel meer mogelijkheden biedt.
Eén verdieping lager zat Henk van den Brink, de beheerder van de toren, bij de speeltrommel van het carillon. Naar eigen zeggen heeft hij de hoogste baan bij de gemeente Nijkerk, hoewel de beiaardier vandaag toch echt een paar traptreden hoger zat. Van den Brink kon de bezoekers alles vertellen over de koperen speeltrommel die een diameter van 1.60 meter heeft. 7000 gaatjes telt het gevaarte: 100 rijen van 70 gaatjes, die allemaal met de hand uitgevijld zijn in 1779. De pinnen in de trommel zorgen ervoor dat er ieder kwartier een melodie over Nijkerk klinkt, bij het hele en halve uur voorafgaand aan de uurslag. De pinnen trekken draden aan, die vervolgens hamers laten neerkomen op de bijbehorende klokken. Dit werkt allemaal onafhankelijk van het klavier dat de beiaardier bedient.
Eén van de buien die vanaf de toren al te zien was, trok even later ook over Nijkerk. Gelukkig konden muziekliefhebbers nog droog in de kerk komen voor het concert dat daar om 15.00 uur begon. Vier organisten en twee koperblazers, op twee orgels, trompet en bariton, zorgen voor een muzikaal uurtje. Toch zeker 70 mensen en verschillende in- en uitlopers genoten van muziek van onder meer de bekende componisten Bach, Pachelbell en Scheidemann. De concertanten kregen een luid applaus.
De “Dom van de Veluwe” kon dus rekenen op veel aandacht vandaag. De hervormde gemeente, de orgelcommissie en de Nijkerkse Klokkenspelvereniging kunnen terugkijken op een geslaagde dag, waarop de trots van de stad letterlijk en figuurlijk in het zonnetje werd gezet. 
