Elke week twee keer domineespost als flessenpost op deze site, op dinsdag en vrijdag: een briefwisseling van de twee Veense dominees Judith Visser en Leendert van der Sluijs. Hun vragen zouden zomaar ook uw/jouw vragen kunnen zijn. Hun antwoorden misschien eye-openers… Vandaag antwoordt ds. Leendert van der Sluijs.

PS bij PS1 en PS2 bij Brief2

Ha Judith,

Ik las zojuist je brief, je pleidooi voor positiviteit. Ik werd er blij van! In m’n ochtendkrant lees ik dat collega Martine Oldhoff cum laude (met lof!) is gepromoveerd op het redden van de ziel. Ze noemt Marilynne Robinson en Alain de Botton als gidsen tijdens haar zoektocht naar wat onze ‘ziel’ wordt genoemd, het is wie je bent in je eigen-aardigheid en waar je eindeloos mee kunt voortbestaan. Daar word ik ook blij van! In dezelfde krant een advertentie met het nieuwe boek van de grote schrijver Arthur Japin over honden (‘Honden voor het leven’ heet het) en het boek is uitgegeven door de christelijke uitgever Mozaïek en wordt aanbevolen door de bekende thrillerschrijfster Saskia Noort. Geweldig toch! En waarlijk waar, in de rubriek Lezersreacties staat vandaag te lezen: “De krant had ik weer snel uit: té veel ellende; je voelt je machteloos. Maar op de achterpagina een foto van een heel blij Afghaans jongetje. Mijn hart maakt een sprongetje. Stuur uw journalisten erop uit om óók positieve dingen te signaleren. Wij hebben het nodig. Om vertrouwen te houden.” Kijk, ook dat zal jou uit het hart gegrepen zijn, en mij ook!!

Overigens is dit wat ik schrijf een PS bij mijn vorige PS, bij de PS dus bij mijn eerste brief, dit is dus een PS bij PS1, en het is niet de bedoeling dat ik ook bij dit PS opnieuw een PS zal schrijven, maar wie weet (dan weet ik even niet hoe ik dat moet noemen, dat zou dan de PS zijn bij de PS van PS1, misschien kan ik dan het beste met letters gaan werken, dus dan is dit PS1a en die volgende PS1b, maar dat klopt dan weer niet, want die volgende (misschien te schrijven) PS hoort niet bij de 1e PS, maar bij de 2e, dus hoe zeg/schrijf je dat? Het beste in dat geval is denk ik de uitvoerige omschrijving: PS bij de PS die hoort bij PS1, (met een komma ertussen) zonder betrekking te hebben op PS1 (of kan dat niet?). Ik ben nooit zo wiskundig geweest, dus het zou best kunnen dat dit (veel korter) kan in één of andere formule. Weet jij een goede oplossing? Als die PS bij de PS die hoort bij PS1, zonder etc. er niet komt, is het probleem ook opgelost, haha.

Maar voor alle duidelijkheid: dit wat ik hier je nu dus schrijf in deze brief is een PS bij mijn vorige PS, dat schreef ik hierboven al, maar het is waar, de doolhof waarin we ons begeven hebben is niet erg overzichtelijk – wat op zich niet erg is, dat is toch bij de meeste doolhoven het geval. Hoe dan ook, de uitgang zal zich wel ergens aandienen, en zo niet dan niet. Er is altijd nog zoiets als de draad van Ariadne, weet je wel? Lopen we terug via al onze geschreven brieven zouden we ergens daar uit moeten komen waar de ingang toch moet zijn – dat is het troostrijke, als er geen uitgang is, is er toch altijd een ingang, en die ingang kan dus ook uitgang worden.

Maar voor nog meer duidelijkheid: in dit PS bij mijn vorige PS, waarin ik verheugd reageer op je brief en ik mijn vorige brief corrigeer, d.w.z. aanvul met dit PS, reflecteer ik nu toch ook even op die tweede brief van mij ooit (en let op: dit PS bij mijn vorige PS is dus óók een PS bij die tweede brief – of kortom: dit PS bij PS1 heet ook PS2, maar dan zo dat het betrekking heeft op PS1 en Brief2, dus PS2 is ook 2-PS: bij de vorige PS en de vorige brief).

We zijn nu bijna bij de uitgang zie ik, de lengte passend bij onze brieven is die van een groot aantal krullende zinnen waarvan de sierlijkheid zich meesterlijk toonde in je vorige brief. 

Rest mij, dit alles overziende (maar niet heus), dus nog even te staren naar wat toen in die tweede brief stond te lezen: ‘een kleine chaos bedreigt ons allen’… Helaas moet ik nu schrijven dat die woorden erg overdreven waren. (Overigens waren het niet mijn woorden, maar die van een quarantaine-ghostwriter, weet je nog?) Hoe kun je iets klein noemen terwijl het als een meteoor op ons afkwam? Of in jouw woorden: een smeulend vuur vraagt om aandacht, het kan zomaar veranderen in een uitslaande brand. Kijk Judith, met al onze brieven vormen we dus een eigen Outbreak Management Team! Maar pfff, het blijft wel oefenen ja. Deze brief is geen goed voorbeeld van chaosbestrijding.

Hartelijk collegiale groet maar weer!

Leendert