Enkele bewoners van de Nijkerkse wijk De Terrassen komen in het geweer tegen de plannen van de gemeente om de vertrouwde grijze afvalcontainer aan huis af te schaffen. In een onlangs verstuurde bewonersbrief kondigt de gemeente de introductie van centraal ‘omgekeerd inzamelen’ via ondergrondse containers aan. Volgens de wijkbewoners is er echter geen sprake van een dialoog, maar van een voldongen feit. Zij eisen dat de gemeente de plannen onmiddellijk onthardt en eerst onafhankelijk onderzoek doet in de wijk. Aanleiding voor de onrust is de uitnodiging voor een gemeentelijke informatieavond op 24 september. Waar bewoners een open gesprek verwachtten over de toekomst van hun afval, schetst de brief een verrassend definitieve werkelijkheid: de grijze container verdwijnt. “De gemeente noemt het verplicht zelf wegbrengen van restafval ‘omgekeerd inzamelen’, maar voor ons voelt dit als de omgekeerde wereld,” stelt een woordvoerder namens de bezorgde bewoners. “In het officiële gemeentelijke beleidsplan wordt nog gesproken over een ‘pilot’ — en van pilots kun je immers nog terugkeren. Maar in deze brief ontbreekt die ruimte volledig. Ook de meegestuurde enquête met slechts drie basale vragen biedt geen enkele ruimte voor een echte inhoudelijke afweging. Het heeft er alle schijn van dat het besluit achter de schermen al lang is genomen en dat deze avond puur een afvinkoefening is voor een al gelopen race.”

De gemeente Nijkerk verdedigt de overstap door te wijzen naar de resultaten in de nieuwbouwwijk Doornsteeg, waar minder restafval per persoon is opgehaald. De bewoners van De Terrassen noemen deze vergelijking mank. Een nieuwbouwwijk waar de infrastructuur vanaf de eerste schets is ingericht op centrale containers, laat zich niet zomaar vergelijken met de dynamiek en inrichting van een bestaande wijk. Bovendien wijst de praktijk in de rest van het land uit dat de invoering van centrale ondergrondse containers in bestaande laagbouwwijken vaak leidt tot grote problemen. Gemeenten zoals Den Helder, Bunschoten en Hengelo stapten eerder over op centraal inzamelen, om daarna een vloedgolf aan zwerfafval, illegale bijplaatsingen en een drastisch verlies aan service voor minder mobiele inwoners en ouderen, weer van terug te keren. Veel omliggende regio’s kiezen voor laagbouw dan ook bewust voor het behouden van de container aan huis.

Enkele bewoners van De Terrassen pikken de gang van zaken niet en hopen dat de politiek ingrijpt. Zij hopen tijdens de bijeenkomst op 24 september het college van B&W en de gemeenteraad te dwingen tot een pas op de plaats. De eisen zijn helder:
Echte inspraak: De informatieavond moet een startpunt zijn van een open discussie, geen eindstation van een gesloten proces.
Onafhankelijk onderzoek: Er moet een onafhankelijk onderzoek komen naar de specifieke wensen van de bewoners van De Terrassen en de tevredenheid in vergelijkbare wijken.
Echte pilot: De status van ‘pilot’ moet serieus worden genomen, inclusief een reëel scenario waarbij de grijze container aan huis behouden blijft.

“Als een nieuw systeem de wijk écht schoner en beter maakt, staat iedereen vooraan,” besluit de bewonersgroep. “Maar op deze manier keert de gemeente de democratie om. Wij roepen de gemeenteraad op om de regie terug te geven aan de wijk.” Foto Kees van den Heuvel